Jednym z najważniejszych parametrów wpływających na trwałość pokrycia dachowego jest zastosowana powłoka ochronna. Obecnie coraz większą popularnością cieszy się powłoka cynkowo magnezowa (ZM), która wykorzystywana jest także w pokryciach dachowych. W tym artykule porównam powłoki ochronne, które stosowane są w blachach powlekanych powłoką malarską. Wyjaśnię, czy warstwa cynkowo-magnezowa stanowi dobrą alternatywę dla ocynku (Z) i alucynku (AZ).
Spis treści
Dlaczego wybór odpowiedniej powłoki jest ważny?
Podczas procesu produkcyjnego blacha może być w różny sposób zabezpieczona przed korozją. Oprócz porównywanych w tym artykule powłok występują jeszcze inne powłoki, które mają taki sam cel. Każdy inwestor powinien znać najważniejsze cechy poszczególnych powłok, aby móc wybrać blaszane pokrycie dachowe, które będzie trwałe i zapewni odpowiednią ochronę przed szkodliwym działaniem czynników atmosferycznych.
Warto więc wiedzieć, że główne zadania powłoki ochronnej blachy, niezależnie od jej typu, to:
Ochrona przed korozją – stal jest materiałem podatnym na rdzewienie, szczególnie w kontakcie z wodą i wilgocią. Powłoka stanowi barierę izolującą metal od środowiska, zapobiegając procesom korozyjnym.
Zabezpieczenie przed promieniowaniem UV – intensywne słońce powoduje degradację powierzchni, blaknięcie koloru i osłabienie struktury materiału. Dobra powłoka zawiera stabilizatory UV, które chronią przed tymi skutkami.
Odporność na czynniki mechaniczne – grad, gałęzie drzew, śnieg czy lód mogą uszkodzić powierzchnię dachu. Powłoka o odpowiedniej twardości minimalizuje ryzyko zarysowań i wgnieceń.
Odporność chemiczna – kwaśne deszcze, zanieczyszczenia przemysłowe czy bliskość morza to czynniki, które szczególnie agresywnie oddziałują na materiały budowlane. Powłoka ochronna musi być odporna na te substancje.
Estetyka – powłoka decyduje o kolorze i połysku dachu, wpływając na wygląd całego budynku przez dziesiątki lat.
Główne typy ochronnych powłok metalicznych w pokryciach dachowych
Zapewne wiesz, że podstawową powłoką zabezpieczającą blachę, która powszechnie stosowana jest nie tylko w pokryciach dachowych, ale też w innych gałęziach przemysłu, jest powłoka cynkowa (ocynk). Jeszcze do niedawna spełniała ona wymagania producentów i inwestorów i była standardowo oferowana przez huty. Oczekiwania konsumentów jednak rosną, dlatego producenci także poszukują nowych rozwiązań. Oprócz powszechnie znanych stopów aluminium – cynk (AZ) coraz częściej pojawiają się blachy z innymi powłokami metalicznymi, zawierającymi także inne pierwiastki, na przykład stop cynk-magnez (ZM). Inną, chodź znacznie rzadziej stosowaną powłoką, jest stop z dodatkiem tytanu i miedzi (Ti, Cu), czy też stop aluminium – krzem (AS).
Jeśli chodzi o rynek pokryć dachowych, zdecydowanie najczęstszą alternatywą cynku jest stop cynku i magnezu (ZM), dlatego na nim skupię się w tym artykule.
Porównanie skuteczności ochrony poszczególnych powłok
Każda z wymienionych powłok charakteryzuje się innym poziomem ochrony i trwałością, a także właściwościami fizykochemicznymi materiału, co przekłada się na całkowity koszt eksploatacji dachu. Pod względem technicznym huty mają możliwość naniesienia warstwy ochronnej o różnej grubości. Wszystko zależy więc od zastosowania blachy – w przypadku blach ekonomicznych stosowana jest cieńsza warstwa powłoki niż w przypadku produktów wysokiej jakości.
Powłoka alucynk (AZ) ma następujące cechy:
- Składa się ze stopu cynku (43,4%), aluminium (55%) i krzemu (1,6%);
- Grubość powłoki to najczęściej AZ185 (185 g/m²) na obie strony;
- Wysoka odporność na korozję;
- Bardzo dobra odporność krawędzi przed korozją, ponieważ w tych miejscach powstaje warstwa tlenku, chroniąca krawędzie ciętych elementów;
- Nie może być wykorzystywana do produkcji blachodachówek ze względu na łuszczenie się powłoki;
Powłoka ocynk ma następujące właściwości:
- Dobrą ochronę korozyjną;
- Ograniczoną odporność krawędzi na korozję;
- Bardzo dobrą przyczepność powłoki;
- Przy grubości cynku do 275 g/m³ powłoka cynkowa zachowuje się podobnie do niepowleczonej. Grubsze powłoki mają tendencję do kruszenia się;
- Powłoka cynkowa nie jest droga w produkcji, stąd jej powszechne zastosowanie;
Powłoka cynk-magnez (ZM) przewyższa ocynk (Z), ponieważ:
- Magnez zwiększa potencjał elektrochemiczny, zapewniając tym samym lepszą ochronę katodową;
- Lepsze „samogojenie” – produkty korozji migrują i zabezpieczają uszkodzenia;
- Stabilniejsza warstwa pasywacyjna na powierzchni;
- Mniejsza tendencja do białej korozji cynku;
- Powłoka ZM ma zwykle bardzo dobrą giętkość i zachowuje ciągłość powłoki, dlatego powłoka ma lepsze właściwości w przypadku gięcia;
- Powłoka cynk-magnez jest nieznacznie droższa, ale wykazuje się lepszymi właściwościami, ważnymi z punktu widzenia użytkownika;
Jaką powłokę wybrać?
Wybór optymalnej powłoki zależy od wielu czynników indywidualnych.
Lokalizacja budynku: Jeśli wybierasz pokrycie dachowe, które ma być wykorzystane w bezpośredniej bliskości morza lub w obszarze o wysokim zanieczyszczeniu przemysłowym, nie oszczędzaj na powłoce – wybierz pokrycie dachowe zapewniające możliwie najwyższa odporność na dane czynniki. W środowisku neutralnym, z dala od źródeł agresji chemicznej, standardowy poliester na alucynku będzie optymalnym wyborem pod względem relacji ceny do jakości.
Nachylenie i ekspozycja dachu: Dachy płaskie i o małym nachyleniu są bardziej narażone na retencję wody i brudu – warto zainwestować w lepszą powłokę. Dachy strome, szczególnie po stronie północnej, są mniej wystawione na działanie słońca, więc mogą wystarczyć tańsze rozwiązania.
Przeznaczenie budynku: Jeśli chcesz wybrać pokrycie dachowe na dom jednorodzinny, czy budynek użytkowy, wówczas wysoka jakość, w tym także powłoka ochronna mają pierwszorzędne znaczenie. Jeśli chcesz pokryć budynek gospodarczy i najważniejszym priorytetem jest niska cena, wówczas możesz wybrać blachę w gatunku 1B, w którym zastosowano nieco cieńszą warstwę ochronną.
Podsumowanie
Pod względem trwałości i odporności na czynniki środowiskowe i korozję powłoka cynkowo-magnezowa o niższej gramaturze nie tylko dorównuje powłoce ocynk oraz alucynk. Jeśli więc widzisz, że blacha ma wsad ZM o mniejszej gramaturze niż Z (ocynk) to nadal może być to właściwa ochrona, która zapewni Ci pożądane cechy użytkowe. Najwyższą odporność na czynniki atmosferyczne, a tym samym trwałość, zapewniają blachy, które zawierają solidną warstwę ochronną, a także dodatkową warstwę wykończeniową, chroniącą pokrycie dachowe przed wpływem czynników atmosferycznych.
Należy pamiętać, że prawidłowy montaż i konserwacja pokrycia dachowego są równie ważne jak wybór odpowiedniej powłoki i wpływają na jego trwałość.
